Leksykon

D-mannoza

D-mannose (D-mannopiranoza), C6H12O6

D-mannoza to cukier prosty o wzorze glukozy, obecny w owocach i pozyskiwany z surowców roślinnych. Budowa, wchłanianie, dawki z badań i bezpieczeństwo.

Aktualizacja 25.10.2026 · 9 źródeł · 7 min czytania

D-mannoza
Pochodzenie
Cukier prosty z owoców i surowców roślinnych; w produkcie Yango z kory brzozy brodawkowatej (Procistin)
Forma w suplementach
Kapsułki albo proszek do rozpuszczenia w wodzie
Dawki w badaniach
2 g dziennie przez 3–6 miesięcy
Oświadczenia UE
Brak w wykazie
Produkty w sklepie
6 produktów

D-mannoza to cukier prosty o tym samym wzorze sumarycznym co glukoza (C6H12O6), różniący się od niej ułożeniem jednej grupy hydroksylowej. W małych ilościach występuje w owocach, a do suplementów trafia z surowców roślinnych, na przykład z kory brzozy. Suplementy zawierają ją w kapsułkach albo w proszku do rozpuszczenia w wodzie; w badaniach klinicznych kobiety przyjmowały najczęściej 2 g dziennie.

Mechanizm

Cukier o wzorze glukozy

D-mannoza należy do aldoheksoz, czyli cukrów prostych o sześciu atomach węgla. Ma ten sam wzór sumaryczny co glukoza, C6H12O6, i tę samą masę cząsteczkową: 180,16 g/mol. Od glukozy różni się ułożeniem grupy hydroksylowej przy drugim atomie węgla. W postaci sześcioczłonowego pierścienia nosi nazwę D-mannopiranozy (PubChem, CID 18950).

Rola w organizmie

Organizm wytwarza D-mannozę głównie z glukozy albo odzyskuje ją z rozkładu własnych glikokoniugatów. Wykorzystuje ją jako źródło energii, przez glikolizę, albo wbudowuje w glikany, czyli łańcuchy cukrowe przyłączane do białek w procesie glikozylacji. Fizjologiczne stężenie D-mannozy we krwi wynosi 50–100 µmol/l (przegląd Ala-Jaakkola i wsp. 2022, PubMed).

D-mannoza w jedzeniu

Pomarańcze, jabłka i brzoskwinie zawierają wolną D-mannozę w małych ilościach. Więcej mannozy jest w galaktomannanach ziaren kawy, kozieradki i gumy guar, ale człowiek tych polisacharydów nie trawi i słabo z nich korzysta. Autorzy przeglądu z 2022 r. nie uznają diety za znaczące źródło D-mannozy (PubMed).

Wchłanianie i wydalanie

Z jelita do krwi D-mannoza przechodzi głównie przez dyfuzję bierną, ok. 10 razy wolniej niż glukoza (PubMed). U zdrowych ochotników stężenie mannozy we krwi rosło wraz z dawką w zakresie 0,07–0,21 g na kilogram masy ciała. Szczyt przypadał 1–2 godziny po przyjęciu, a stężenie spadało o połowę po ok. 4 godzinach (Alton i wsp. 1997, PubMed). Dla kobiety ważącej 60 kg najniższa z tych dawek to 4,2 g. To ok. 3 razy więcej niż porcja 1410 mg z etykiety produktu w OVEA. Organizm nie zużywa całej ilości: 20–35% dawki przechodzi z krwi do moczu w ciągu 60 minut (PubMed).

Badania

Co mówią badania

Badania kliniczne D-mannozy dotyczą głównie kobiet z nawracającymi zakażeniami układu moczowego. Punktem wyjścia są obserwacje laboratoryjne. Bakterie Escherichia coli przyczepiają się do nabłonka pęcherza białkiem FimH na końcu fimbrii typu 1. FimH wiąże reszty mannozy na białkach nabłonka, uroplakinach (przegląd Ala-Jaakkola i wsp. 2022, PubMed). Cztery prace opisane niżej sprawdzały, czy u kobiet przyjmujących D-mannozę nawroty występują rzadziej niż w grupie porównawczej.

308 kobiet6 miesięcy

Chorwacja

Badacze przydzielili losowo do trzech grup kobiety z nawracającymi zakażeniami w wywiadzie, po leczeniu ostrego zapalenia pęcherza. W pierwszej 103 kobiety piły codziennie 2 g D-mannozy w proszku rozpuszczone w 200 ml wody. W drugiej 102 kobiety nie przyjmowały żadnej profilaktyki, a trzecia grupa dostawała antybiotyk. Nawrót wystąpił u 15 ze 103 kobiet (14,6%) w grupie D-mannozy i u 62 ze 102 (60,8%) w grupie bez profilaktyki. Grupa porównawcza nie dostawała placebo (Kranjčec i wsp. 2014, PubMed).

598 kobiet6 miesięcy

Wielka Brytania, placebo

Badanie MERIT objęło kobiety z 99 przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, w średnim wieku 58 lat (zakres 18–93 lata). Każda miała co najmniej 2 zakażenia w ostatnich 6 miesiącach albo 3 w ostatnim roku. 303 kobiety przyjmowały codziennie ok. 2 g D-mannozy w proszku, 295 tyle samo proszku placebo. Badacze mierzyli odsetek kobiet, które w ciągu 6 miesięcy zgłosiły się do lekarza z podejrzeniem zakażenia. W grupie D-mannozy było ich 51,0% (150 z 294), w grupie placebo 55,7% (161 z 289). Różnica wyniosła −5 punktów procentowych (95% CI od −13 do 3 p.p.; p = 0,26) i nie była istotna statystycznie. Pozostałe mierzone wyniki, m.in. czas trwania objawów, zużycie antybiotyków i hospitalizacje, też nie różniły się między grupami. Autorzy nie zalecają D-mannozy w profilaktyce w tej grupie pacjentek (Hayward i wsp. 2024, PubMed).

90 dni

USA, kobiety po menopauzie

Badanie z randomizacją porównało 2 g D-mannozy dziennie z grupą kontrolną u kobiet, które przez cały czas stosowały estrogen dopochwowy. Z 57 włączonych kobiet 44 rozpoczęły 90-dniową obserwację, a 32 ją ukończyły. Skumulowana częstość zakażeń wyniosła 41,1% w grupie D-mannozy i 50,4% w grupie kontrolnej (HR 0,76; 99,9% CI 0,15–3,97). Analiza daremności pokazała, że przy tej liczebności badanie nie mogło wykryć takiej różnicy jako istotnej. Dlatego badacze przerwali je przed czasem. Uczestniczki dobrze tolerowały D-mannozę i regularnie ją przyjmowały (Lenger i wsp. 2023, PubMed).

4 badania z randomizacją890 kobiet

Metaanaliza z 2025 r.

Autorzy zestawili badania porównujące D-mannozę z placebo albo z brakiem profilaktyki u dorosłych kobiet. Różnica w ryzyku nawrotu nie była istotna statystycznie: RR 0,44 (95% CI 0,18–1,11; p = 0,082). Wyniki poszczególnych badań mocno się od siebie różniły (I² = 90%). Częstość działań niepożądanych też nie różniła się istotnie: RR 2,19 (95% CI 0,68–7,05) (Murali Krishna i wsp. 2025, PubMed).

To streszczenie publikacji naukowych o składniku, nie informacja o działaniu produktów ze sklepu; przy produktach używamy tylko oświadczeń z unijnego wykazu.

Stosowanie

Formy

D-mannoza występuje w proszku do rozpuszczenia w wodzie i w kapsułkach. W badaniu Kranjčec i wsp. uczestniczki piły 2 g proszku w 200 ml wody (PubMed). W badaniu MERIT brały miarkę proszku odpowiadającą ok. 2 g (PubMed). Wczesne badania pilotażowe na zwierzętach i ludziach stosowały tabletki albo saszetki z dawką od 200 mg do 2–3 g (przegląd Cochrane 2022).

Dawki w badaniach

Uczestniczki badań przyjmowały 2 g raz dziennie. Badania Kranjčec i wsp. 2014 oraz Hayward i wsp. 2024 trwały 6 miesięcy, a badanie Lenger i wsp. 2023 u kobiet po menopauzie 90 dni. D-mannoza nie ma referencyjnej wartości spożycia (RWS), więc etykiety nie podają przy niej procentu RWS.

Produkt w OVEA

Yango D-mannoza Procistin 470 mg, 90 kapsułek zawiera 470 mg D-mannozy w kapsułce z celulozy roślinnej. Porcja dzienna to 3 kapsułki, czyli 1410 mg D-mannozy z kory brzozy brodawkowatej (Betula pendula, surowiec Procistin). Producent zaleca przyjmować porcję raz dziennie po posiłku i popijać dużą ilością wody. Opakowanie wystarcza na 30 dni. Porcja z etykiety jest mniejsza niż 2 g podawane w opisanych badaniach.

Pora i łączenie

Badania kliniczne stosowały jedną porcję dziennie. Stężenie we krwi osiąga szczyt 1–2 godziny po przyjęciu (Alton i wsp. 1997, PubMed). W ciągu godziny 20–35% dawki trafia do moczu (Ala-Jaakkola i wsp. 2022, PubMed). W preparatach złożonych badanych klinicznie D-mannoza występowała razem z proantocyjanidynami, witaminą C i cynkiem (szczegóły w sekcji o łączeniu).

Co z tego wynika dla Ciebie

Porównując produkty, patrz na ilość D-mannozy w porcji dziennej, nie w jednej kapsułce. Proszek odmierzasz miarką, kapsułki dają stałą ilość w sztuce. Przyjmuj porcję podaną na etykiecie i jej nie przekraczaj. Według etykiety produkt w OVEA nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży i karmiących piersią ani dla dzieci.

Bezpieczeństwo

Tolerancja

Przegląd Cochrane z 2022 r. objął 7 badań z randomizacją i 719 osób. Działań niepożądanych było w nich mało i żadne nie było ciężkie, a najczęstsze były biegunka i pieczenie w pochwie (Cochrane). W badaniu Kranjčec i wsp. działania niepożądane w grupach aktywnych były łagodne i nie wymagały przerwania przyjmowania (PubMed). Metaanaliza z 2025 r. nie wykazała istotnej różnicy w częstości działań niepożądanych między D-mannozą a placebo lub brakiem profilaktyki (PubMed). Uczestniczki badania z 2023 r. dobrze tolerowały 2 g dziennie przez 90 dni (PubMed).

Górna granica dawki

Według przeglądu Ala-Jaakkola i wsp. górna granica długotrwałego spożycia to 0,2 g na kilogram masy ciała dziennie. Wyższe dawki mogą wywoływać biegunkę i wzdęcia (PubMed). Dla kobiety ważącej 60 kg to 12 g dziennie, czyli ok. 8,5 raza więcej niż porcja 1410 mg z etykiety produktu w OVEA.

Ciąża i karmienie piersią

Ostrzeżenie na etykiecie produktu w OVEA obejmuje kobiety w ciąży, kobiety karmiące piersią i dzieci. Badanie MERIT wykluczało kobiety w ciąży, karmiące piersią i planujące ciążę. W badaniach na myszach samice w ciąży piły wodę z mannozą w stężeniu 1–5%. Mannoza powodowała obumieranie zarodków i wady oczu u potomstwa, które przeżyło (PubMed).

Glukoza we krwi i leki

Autorzy przeglądu z 2022 r. zaznaczają, że u osób leczonych z powodu zaburzeń gospodarki węglowodanowej mannoza może zmieniać równowagę glukozy we krwi. Tę grupę oraz kobiety w ciąży wymieniają jako osoby, u których trzeba to uwzględnić przy suplementacji (PubMed). W badaniu MERIT uczestniczki przyjmowały D-mannozę także w czasie antybiotykoterapii. Badacze odnotowali 28 ciężkich zdarzeń niepożądanych (20 w grupie D-mannozy, 8 w grupie placebo) i żadnego z nich nie powiązali z preparatem (PubMed).

Suplement diety nie jest lekiem. Nie przekraczaj porcji do spożycia w ciągu dnia podanej na etykiecie.

Łączenie z innymi składnikami

D-mannoza nie ma oświadczeń w unijnym wykazie, ale w preparatach złożonych występuje obok składników, które je mają. Badania takich preparatów nie pozwalają ocenić udziału pojedynczego składnika.

D-mannoza i witamina C. Jeden z preparatów badanych klinicznie zawierał 1000 mg D-mannozy i 120 mg witaminy C. Zawierał też 250 mg ekstraktu z proantocyjanidynami (w tym 72 mg proantocyjanidyn typu A), 200 mg siarczanu chondroityny i 100 mg kwasu hialuronowego (PubMed). Witamina C ma w wykazie UE oświadczenie „Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego”. Wolno je stosować przy co najmniej 12 mg w porcji dziennej (15% RWS).

D-mannoza i cynk. Inny preparat sprawdzały dwie prace, każda przez 24 tygodnie (95 i 184 uczestniczki, porównanie z samymi proantocyjanidynami). W porcji dziennej zawierał 2 g D-mannozy, 140 mg proantocyjanidyn, 7,98 mg kwasu ursolowego, witaminy A, C i E oraz cynk (PubMed). Cynk ma w wykazie UE oświadczenie „Cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego”. Wolno je stosować przy co najmniej 1,5 mg w porcji dziennej (15% RWS).

Zobacz teżCynkWitamina C

Proszek czy kapsułki

ProszekKapsułki
Porcja w źródłach2 g dziennie (Kranjčec i wsp. 2014, Hayward i wsp. 2024, Lenger i wsp. 2023)1410 mg w 3 kapsułkach (etykieta Yango)
Sposób przyjęciaRozpuszczony w wodzie, np. 2 g w 200 ml (Kranjčec i wsp. 2014)Raz dziennie po posiłku, popijane dużą ilością wody (etykieta Yango)
OdmierzanieMiarką; w badaniu MERIT miarka odpowiadała ok. 2 gStała ilość w sztuce: 470 mg
Skład poza D-mannoząZależy od produktuOtoczka z celulozy roślinnej, bez innych dodatków (etykieta Yango)
Stosowane w badaniach Kranjčec i wsp. oraz MERITTak, w obuNie

Pytania

Czym D-mannoza różni się od glukozy?

Ma ten sam wzór sumaryczny, C6H12O6, ale inne ułożenie grupy hydroksylowej przy drugim atomie węgla. Wchłania się ok. 10 razy wolniej. Organizm nie zużywa też całej dawki, bo 20–35% przechodzi do moczu w ciągu godziny (przegląd Ala-Jaakkola i wsp. 2022).

Ile D-mannozy przyjmowano w badaniach?

Najczęściej 2 g dziennie. Tyle przyjmowały uczestniczki badania Kranjčec i wsp. (6 miesięcy), badania MERIT (6 miesięcy) i badania Lenger i wsp. u kobiet po menopauzie (90 dni). Produkt Yango w OVEA zawiera 1410 mg D-mannozy w porcji dziennej z 3 kapsułek.

Czy D-mannoza ma oświadczenia zdrowotne dopuszczone w UE?

Nie. Unijny wykaz oświadczeń zdrowotnych, prowadzony na podstawie rozporządzenia 1924/2006, nie zawiera żadnego zdania o D-mannozie. Oświadczenia mają witamina C i cynk, które występują w części preparatów złożonych z D-mannozą.

Jakie działania niepożądane opisano?

Przegląd Cochrane z 2022 r. odnotował niewiele działań niepożądanych i żadnego ciężkiego. Najczęściej pojawiały się biegunka i pieczenie w pochwie. Według przeglądu Ala-Jaakkola i wsp. dawki powyżej 0,2 g na kilogram masy ciała dziennie mogą wywoływać biegunkę i wzdęcia. Dla kobiety ważącej 60 kg to 12 g.

Czy D-mannozę można przyjmować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Etykieta produktu Yango w OVEA wyklucza kobiety w ciąży i karmiące piersią. Badacze MERIT nie włączali do badania kobiet w ciąży, karmiących ani planujących ciążę. W badaniach na myszach wysokie dawki mannozy podawane w czasie ciąży zaburzały rozwój zarodków.

Proszek czy kapsułki?

Badania Kranjčec i wsp. oraz MERIT stosowały proszek, ok. 2 g dziennie. W pierwszym uczestniczki rozpuszczały go w 200 ml wody. Kapsułka Yango zawiera 470 mg, więc porcja z 3 kapsułek to 1410 mg. Produkty porównuj po ilości D-mannozy w porcji dziennej.

Źródła

  1. d-Mannose for Prevention of Recurrent Urinary Tract Infection Among Women: A Randomized Clinical Trial Hayward G, Mort S, Hay AD, Moore M, Thomas NPB, Cook J i wsp., JAMA Internal Medicine, 2024
  2. D-mannose powder for prophylaxis of recurrent urinary tract infections in women: a randomized clinical trial Kranjčec B, Papeš D, Altarac S, World Journal of Urology, 2014
  3. d-Mannose for Recurrent Urinary Tract Infection Prevention in Postmenopausal Women Using Vaginal Estrogen: A Randomized Controlled Trial Lenger SM, Chu CM, Ghetti C, Durkin MJ, Jennings Z, Wan F, Sutcliffe S, Lowder JL, Urogynecology (Philadelphia), 2023
  4. D-Mannose for prevention of recurrent urinary tract infection in adult women: An updated systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials Murali Krishna M, Joseph M, Pereira V, Nizami A, Ezenna C, Sadasivan Sreemathy L, Journal of Infection Prevention, 2025
  5. Oral ingestion of mannose elevates blood mannose levels: a first step toward a potential therapy for carbohydrate-deficient glycoprotein syndrome type I Alton G, Kjaergaard S, Etchison JR, Skovby F, Freeze HH, Biochemical and Molecular Medicine, 1997
  6. Role of D-mannose in urinary tract infections – a narrative review Ala-Jaakkola R, Laitila A, Ouwehand AC, Lehtoranta L, Nutrition Journal, 2022
Pokaż wszystkie źródła (9)
  1. Komisja Europejska: unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych Komisja Europejska
  2. Cochrane Library: przegląd systematyczny CD013608 o D-mannozie (2022) Cochrane
  3. PubChem, NIH: D-mannoza, CID 18950 PubChem (NIH)

Produkty z tym składnikiem: D-mannoza

Marki z polskiej dystrybucji, d-mannoza w tabeli składu; dawkę w porcji dziennej sprawdzisz na karcie.