Glicynian magnezu, w handlu nazywany też bisglicynianem albo diglicynianem, to magnez związany z dwiema cząsteczkami glicyny. W badaniach na zdrowych osobach formy organiczne, czyli cytrynian i chelaty aminokwasowe, wchłaniały się lepiej niż tlenek magnezu, ale bezpośrednie porównanie glicynianu z cytrynianem nie wykazało przewagi glicynianu. Różnica między tymi dwiema formami sprowadza się do tolerancji żołądkowej, ilości magnezu w jednej kapsułce i tego, co jeszcze jest w składzie.
Czym jest glicynian magnezu i ile w nim magnezu
W czystym bisglicynianie magnezu jon magnezu stanowi 14,1 % masy związku (masa molowa 172,42 g/mol, magnez 24,305 g/mol). Reszta to glicyna, najprostszy aminokwas. Na każde 100 mg magnezu z czystego chelatu przypada ok. 620 mg glicyny, czyli sześć razy więcej niż samego magnezu. Dla porównania bezwodny cytrynian trimagnezu ma 16,2 % magnezu, a tlenek magnezu 60,3 %.
Te liczby wynikają z mas molowych, a nie z etykiety. Producenci często buforują chelat tlenkiem magnezu, żeby zmieścić więcej magnezu w kapsułce, więc udział magnezu na etykiecie bywa wyższy niż 14 %. Dlatego porównuj preparaty po miligramach magnezu w porcji, nie po miligramach „glicynianu magnezu”.
Część badaczy przypuszcza, że chelat magnezu z glicyną przechodzi przez ścianę jelita częściowo w całości, tak jak dipeptyd. W badaniu z izotopem 26Mg u 12 pacjentów po resekcji jelita autorzy napisali, że dane „wspierają sugestię” o takim szlaku (Schuette 1994, PMID 7815675). Bezpośredniego dowodu u zdrowych ludzi nie ma, więc to hipoteza, nie fakt.
Glicynian a cytrynian: co pokazały badania u ludzi
Walker i wsp. podawali 46 zdrowym osobom 300 mg magnezu dziennie przez 60 dni jako cytrynian, chelat aminokwasowy albo tlenek. Po 60 dniach obie formy organiczne dały większe wydalanie magnezu z moczem niż tlenek (p = 0,033), a najwyższe stężenie magnezu w surowicy dał cytrynian, zarówno po jednej dawce, jak i po dwóch miesiącach. Tlenek nie różnił się od placebo (PMID 14596323). Lindberg i wsp. zmierzyli, że cytrynian rozpuszcza się w wodzie w 55 %, a tlenek jest w wodzie praktycznie nierozpuszczalny i nawet w kwasie żołądkowym rozpuszcza się w 43 % (PMID 2407766).
Przegląd systematyczny 14 badań z 2021 r. podsumował to tak: formy nieorganiczne wyglądają na mniej biodostępne niż organiczne, odsetek wchłaniania zależy od dawki, a u zdrowych osób bez niedoboru każda forma utrzymuje prawidłowy poziom magnezu (Pardo 2021, PMID 34111673). W badaniu krzyżowym u 40 zdrowych osób z 2024 r. stężenie magnezu w osoczu wzrosło istotnie po tlenku i po cytrynianie, a po bisglicynianie nie (Pajuelo 2024, PMID 39770988; badanie finansowane przez producenta innej, mikrokapsułkowanej formy). Przegląd Schuchardta i Hahna kończy się zdaniem, że „rodzaj soli magnezu wydaje się mniej istotny, niż się zwykle sądzi” (PMID 29123461).
| Cecha | Glicynian (bisglicynian, diglicynian) | Cytrynian |
|---|---|---|
| Magnez w czystym związku | 14,1 % | 16,2 % (bezwodny), 11,9 % (dziewięciowodny) |
| Rozpuszczalność w wodzie | brak pomiaru w cytowanych pracach | 55 % (Lindberg 1990) |
| Wchłanianie u zdrowych osób | chelat aminokwasowy lepszy od tlenku po 60 dniach (Walker 2003); po jednej dawce bez istotnego wzrostu w osoczu (Pajuelo 2024) | lepszy od tlenku po 60 dniach i najwyższe stężenie w surowicy (Walker 2003); istotny wzrost po jednej dawce (Pajuelo 2024) |
| Tolerancja | lepiej tolerowany niż tlenek u 12 pacjentów po resekcji jelita (Schuette 1994) | brak osobnego badania tolerancji; efekt osmotyczny zależy od dawki jak przy każdej soli |
| Co jeszcze jest w składzie | glicyna, ok. 6 × masa magnezu | kwas cytrynowy |
| Magnez w jednej kapsułce (przykłady z naszych kart) | 125 mg (Yango), 133 mg (Swanson Albion, buforowany) | 81 mg (Yango, bezwodny) |
Skąd bierze się efekt przeczyszczający i która forma jest łagodniejsza
Magnez, który nie wchłonie się w jelicie cienkim, zatrzymuje wodę w świetle jelita. Treść staje się bardziej płynna i stolec luźnieje (Izzo 1996, PMID 8878010). Fine i wsp. policzyli u 19 zdrowych osób i 359 pacjentów, że każdy dodatkowy milimol magnezu w stolcu zwiększa jego masę o ok. 7,3 g (PMID 2005938). Efekt rośnie z dawką, a nie z nazwą związku.
Komitet Naukowy ds. Żywności UE zapisał w opinii z 2001 r., że łagodna biegunka pojawia się u niewielkiego odsetka dorosłych przy ok. 360 mg magnezu dziennie z łatwo dysocjujących soli, że ta sama dawka dzienna jest lepiej znoszona po podziale na kilka porcji i że biegunka po solach magnezu ustępuje w ciągu 1–2 dni po odstawieniu (SCF 2001). Jedyne badanie, które wprost porównało tolerancję glicynianu z tlenkiem, objęło 12 pacjentów po operacji jelita: chelat był lepiej tolerowany przez wszystkich, a u czterech osób z najsłabszym wchłanianiem tlenku wchłonął się dwa razy lepiej (23,5 % wobec 11,8 %). W całej grupie wchłanianie obu form było takie samo (PMID 7815675). To sygnał z małej, chorej grupy, nie dowód dla ogółu.
Ile magnezu dziennie: RWS, limit SCF i wchłanianie zależne od dawki
EFSA ustaliła odpowiednie spożycie magnezu z całej diety na 300 mg dziennie dla kobiet i 350 mg dla mężczyzn, bez wyższej wartości w ciąży i w czasie karmienia (EFSA 2015, DOI 10.2903/j.efsa.2015.4186). Referencyjna wartość spożycia na etykietach to 375 mg. Osobny limit dotyczy magnezu z suplementów: górny tolerowany poziom spożycia wynosi 250 mg dziennie dla łatwo dysocjujących soli magnezu i związków takich jak tlenek, bez magnezu z jedzenia i wody (SCF 2001). Wiele preparatów ma porcję dzienną 375–400 mg, czyli 100 % RWS. Jeśli chcesz zostać w limicie 250 mg, 2 kapsułki glicynianu Yango (2 × 125 mg) albo Swanson (2 × 133 mg) zamiast 3 z etykiety dają 250–266 mg.
Odsetek wchłoniętego magnezu spada wraz z dawką jednorazową. U zdrowych ochotników, którzy dostawali z posiłkiem od 10 do 80 mEq octanu magnezu, wchłonięta frakcja zmalała z 65 % do 11 %, choć wchłonięta ilość rosła (Fine 1991, PMID 1864954). Ta sama ilość magnezu z wody mineralnej podzielona na 7 porcji wchłonęła się u 12 mężczyzn w 51 %, a w 2 porcjach w 32 % (Sabatier 2011, PMID 21473800). Dlatego 3 kapsułki po 125 mg w trzech porach dnia wchłoną się lepiej niż 3 kapsułki naraz. Porę przyjmowania opisuję osobno we wpisie Kiedy brać magnez: rano czy wieczorem.
Dla kogo glicynian, a dla kogo cytrynian
- Luźny stolec po innych formach magnezu. Zacznij od glicynianu i od mniejszej porcji, np. 125 mg raz dziennie, potem dołóż drugą kapsułkę. Sygnał o lepszej tolerancji pochodzi z jednego małego badania (PMID 7815675), ale sam mechanizm efektu osmotycznego działa na Twoją korzyść przy mniejszej dawce jednorazowej.
- Mało kwasu żołądkowego, np. przy lekach obniżających kwaśność. Cytrynian rozpuszcza się także w wodzie (PMID 2407766), więc nie zależy od kwasu tak jak tlenek. Dla glicynianu takiego pomiaru w cytowanych pracach nie ma.
- Chcesz jak najmniej dodatków. Porównaj etykiety: chelat Yango ma w składzie tylko diglicynian i celulozę, buforowany chelat Swanson zawiera też tlenek magnezu, kwas cytrynowy, maltodekstrynę i żelatynę. Cytrynian Yango ma dwa składniki.
- Wolisz proszek albo większą porcję w jednej kapsułce. Cytrynian jest dostępny w proszku, a udział magnezu w obu związkach jest zbliżony (14 % i 16 %), więc liczba kapsułek wychodzi podobna. Tu nie ma przewagi żadnej formy.
- Nie masz niedoboru i jesz różnorodnie. Przegląd z 2021 r. wskazuje, że każda forma utrzymuje prawidłowy poziom magnezu u zdrowych osób (PMID 34111673). Wybierz tę, która jest tańsza w przeliczeniu na 100 mg magnezu.
W naszym sklepie obie formy są w kategorii Magnez, sen i stres: diglicynian i treonian magnezu oraz cytrynian magnezu. Każda karta podaje miligramy magnezu w porcji i pełną listę składników, więc porównasz je w tych samych jednostkach. Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Co z tego wynika dla Ciebie
Jeśli bierzesz magnez pierwszy raz i miewasz wrażliwy żołądek, plan jest prosty:
- Wybierz glicynian z krótkim składem i sprawdź na etykiecie miligramy magnezu w jednej kapsułce, nie masę całego związku.
- Przez pierwszy tydzień bierz 1 kapsułkę (125–133 mg) z posiłkiem. Jeśli stolec jest w porządku, dołóż drugą w innej porze dnia; 2 kapsułki mieszczą się w limicie SCF 250 mg z suplementów.
- Po 4 tygodniach porównaj cenę za 100 mg magnezu z cytrynianem. Jeśli obie formy znosisz tak samo, różnica we wchłanianiu u zdrowych osób nie uzasadnia dopłaty do żadnej z nich.
Więcej o samym pierwiastku, w tym o źródłach w diecie i interakcjach, przeczytasz w haśle magnez w Leksykonie. Dawki magnezu stosowane w badaniach w drugiej fazie cyklu opisuje wpis Magnez a PMS.
Najczęstsze pytania
Czy glicynian magnezu wchłania się lepiej niż cytrynian?
Nie ma na to dowodu u zdrowych ludzi. W badaniu Walkera obie formy organiczne były lepsze od tlenku, a najwyższe stężenie w surowicy dał cytrynian (PMID 14596323). W badaniu krzyżowym z 2024 r. bisglicynian jako jedyny nie podniósł istotnie magnezu w osoczu po jednej dawce (PMID 39770988). Różnica między nimi dotyczy tolerancji i składu, nie wchłaniania.
Ile glicynianu magnezu dziennie?
Licz w miligramach magnezu, nie związku. Odpowiednie spożycie z całej diety to 300 mg dla kobiet (EFSA 2015), a limit dla magnezu z suplementów to 250 mg dziennie (SCF 2001). Jedna kapsułka glicynianu z naszych kart ma 125–133 mg magnezu, więc 2 kapsułki mieszczą się w limicie. Etykiety wielu preparatów podają 3 kapsułki, czyli 375–399 mg; nie przekraczaj porcji z etykiety.
Czy glicynian magnezu działa przeczyszczająco?
Każda sól magnezu może rozluźnić stolec, bo niewchłonięty magnez zatrzymuje wodę w jelicie (PMID 8878010). Efekt zależy od dawki jednorazowej: u niewielkiego odsetka dorosłych pojawia się przy ok. 360 mg dziennie, a podział na porcje go zmniejsza (SCF 2001). Glicynian był lepiej tolerowany niż tlenek w badaniu na 12 pacjentach po operacji jelita (PMID 7815675).
Czym różni się glicynian od bisglicynianu i diglicynianu magnezu?
Niczym. To trzy nazwy tego samego związku: jednego jonu magnezu połączonego z dwiema cząsteczkami glicyny. Na etykietach Yango widnieje „diglicynian”, na etykietach Swanson „bisglicynian”, a w wyszukiwarce najczęściej pada „glicynian magnezu”.
Źródła
- Schuette SA, Lashner BA, Janghorbani M. Bioavailability of magnesium diglycinate vs magnesium oxide in patients with ileal resection. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1994;18(5):430-5. PMID 7815675.
- Walker AF, Marakis G, Christie S, Byng M. Mg citrate found more bioavailable than other Mg preparations in a randomised, double-blind study. Magnes Res. 2003;16(3):183-91. PMID 14596323.
- Lindberg JS, Zobitz MM, Poindexter JR, Pak CY. Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide. J Am Coll Nutr. 1990;9(1):48-55. PMID 2407766.
- Pardo MR i wsp. Bioavailability of magnesium food supplements: a systematic review. Nutrition. 2021;89:111294. PMID 34111673.
- Pajuelo D i wsp. Nutrients. 2024;16(24):4367. PMID 39770988.
- Schuchardt JP, Hahn A. Intestinal absorption and factors influencing bioavailability of magnesium: an update. Curr Nutr Food Sci. 2017;13(4):260-278. PMID 29123461.
- Fine KD, Santa Ana CA, Porter JL, Fordtran JS. Intestinal absorption of magnesium from food and supplements. J Clin Invest. 1991;88(2):396-402. PMID 1864954.
- Sabatier M i wsp. Br J Nutr. 2011. PMID 21473800.
- Izzo AA, Gaginella TS, Capasso F. The osmotic and intrinsic mechanisms of the pharmacological laxative action of oral high doses of magnesium sulphate. Magnes Res. 1996;9(2):133-8. PMID 8878010.
- Fine KD, Santa Ana CA, Fordtran JS. Diagnosis of magnesium-induced diarrhea. N Engl J Med. 1991;324(15):1012-7. PMID 2005938.
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for magnesium. EFSA Journal. 2015;13(7):4186. DOI 10.2903/j.efsa.2015.4186.
- Scientific Committee on Food. Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of Magnesium. SCF/CS/NUT/UPPLEV/54 Final, 11.10.2001.
Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety. Stosowanie konkretnego produktu w ciąży i w czasie karmienia określa jego etykieta.
