Najlepiej wchłania się magnez w formach dobrze rozpuszczalnych w wodzie: cytrynian, chlorek i mleczan. Tlenek wypada w badaniach najsłabiej: w jednym z nich wchłonęło się z niego około 4 % podanej dawki (PMID 11794633). Glicynian nie pokazał przewagi nad cytrynianem w bezpośrednim porównaniu. Przegląd z 2017 r. podsumowuje, że rodzaj soli magnezu jest mniej istotny, niż się sądzi, a większe znaczenie mają dawka i podział na porcje (PMID 29123461). Porównuj preparaty po ilości magnezu elementarnego, czyli samego pierwiastka bez reszty związku, bo właśnie tę liczbę podaje etykieta.
Magnez elementarny a wchłanianie: dwie różne liczby
Biodostępność to odsetek połkniętego składnika, który trafia do krwi. W przypadku magnezu mylą się dwie wielkości. Pierwsza to udział samego magnezu w masie związku, obliczany z mas molowych: w tlenku to 60,3 %, w cytrynianie trimagnezu 16,2 %, w glicynianie 14,1 %. Druga to odsetek tej ilości, który faktycznie się wchłania. Tlenek ma najwięcej magnezu w kapsułce i najmniej wchłania, więc „dużo magnezu w tabletce” nie oznacza „dużo magnezu we krwi”. Szczegóły obliczeń dla glicynianu i cytrynianu opisaliśmy we wpisie Glicynian magnezu: dla kogo, ile i czym różni się od cytrynianu. Ogólne informacje o samym pierwiastku znajdziesz w haśle Magnez w Leksykonie.
Normy ustala EFSA. Wartość AI (adequate intake, czyli pobranie uznane za wystarczające, gdy brakuje danych do ustalenia normy) wynosi dla dorosłych kobiet 300 mg magnezu dziennie, a dla mężczyzn 350 mg (PMID 42109801). Z kolei UL (upper level, górny bezpieczny poziom) dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej to 250 mg dziennie (EFSA 2018, PMID 32625777). Magnez z jedzenia do tego limitu się nie wlicza.
Formy magnezu z tego poradnika
Cytrynian magnezu
120 kapsułek · 0,47 zł za kapsułkę
55,99 złMagnez 5 Form
90 kapsułek · 0,29 zł za kapsułkę
25,99 złMagnez 3 formy
90 kapsułek · 0,32 zł za kapsułkę
28,99 zł
Porównanie form magnezu: co pokazały badania
Procenty magnezu poniżej wyliczono z mas molowych czystego związku (przy solach z wodą krystalizacyjną udział jest niższy), więc ilość w konkretnym preparacie sprawdzaj na etykiecie. W kolumnie z badaniami są tylko wyniki, które znajdują się w abstraktach cytowanych prac.
| Forma | Magnez w związku | Co pokazały badania wchłaniania | Uwagi | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Tlenek | 60,3 % | Ułamek wchłaniania ok. 4 %; praktycznie nierozpuszczalny w wodzie; po 60 dniach bez różnicy względem placebo | Niewchłonięty magnez zatrzymuje wodę w jelicie | PMID 11794633, 2407766, 14596323 |
| Cytrynian | 16,2 % | Rozpuszczalność w wodzie 55 %; najwyższe stężenie magnezu w surowicy po 60 dniach | Najlepiej zbadany wśród soli organicznych | PMID 2407766, 14596323 |
| Glicynian (diglicynian) | 14,1 % | U 12 osób po resekcji jelita wchłanianie 23,5 % wobec 22,8 % z tlenku; po jednej dawce u 40 zdrowych brak istotnego wzrostu w osoczu | Hipoteza wchłaniania w całości jak dipeptyd; szczegóły we wpisie o glicynianie | PMID 7815675, 39770988 |
| Chlorek | 25,5 % (bezwodny), 12,0 % (sześciowodny) | Istotnie lepsze wchłanianie niż z tlenku, na poziomie mleczanu i asparaginianu | Rozpuszcza się w wodzie | PMID 11794633 |
| Mleczan | 12,0 % (bezwodny) | Jak chlorek: istotnie lepszy od tlenku | Mało magnezu w jednej kapsułce | PMID 11794633 |
| Jabłczan (cytrynian-jabłczan) | 15,5 % (jabłczan); sól mieszana 12–15 % | EFSA: magnez z soli mieszanej jest biodostępny, ale stopnia biodostępności nie da się ustalić | U myszy badano też sam jabłczan | PMID 32625777, 30761462 |
| Taurynian (acetylotaurynian) | ok. 8,9 % | Tylko myszy: wzrost magnezu w mózgu we wszystkich grupach | Brak porównań wchłaniania u ludzi | PMID 30761462 |
| L-treonian | ok. 8,3 % | Tylko szczury: wzrost magnezu w mózgu | Wynik zwierzęcy; brak porównań wchłaniania u ludzi | PMID 20152124 |
Węglanu i siarczanu nie wpisaliśmy do tabeli, bo w sprawdzonych źródłach nie ma ich porównań wchłaniania u ludzi. Siarczan opisano za to jako sól o osmotycznym działaniu przeczyszczającym w dużych dawkach (PMID 8878010).
Magnez w sklepie OVEA
Cytrynian magnezu
120 kapsułek · 0,47 zł za kapsułkę
55,99 złMagnez 5 Form
90 kapsułek · 0,29 zł za kapsułkę
25,99 złMagnez 3 formy
90 kapsułek · 0,32 zł za kapsułkę
28,99 zł
Jaki magnez wybrać: dawka i podział ważniejsze niż nazwa soli
Wchłanianie magnezu zależy od dawki: im więcej naraz, tym mniejszy odsetek się wchłania. Przegląd 14 badań potwierdza, że formy nieorganiczne wyglądają na mniej biodostępne niż organiczne, że odsetek wchłaniania zależy od dawki, a u zdrowych osób bez niedoboru każdy suplement utrzymuje prawidłowy poziom magnezu (PMID 34111673). Autorzy przeglądu z 2017 r. wskazują, że względne wchłanianie jest wyższe przy kilku małych porcjach w ciągu dnia niż przy jednej dużej (PMID 29123461). Wnioski o tolerancji i porze przyjmowania zebraliśmy we wpisie Kiedy brać magnez: rano czy wieczorem.
Przy wyborze formy pomagają trzy pytania. Po pierwsze, ile magnezu elementarnego jest w porcji. Po drugie, czy forma ma badania na ludziach: cytrynian, chlorek i mleczan mają, taurynian i treonian na razie tylko na zwierzętach. Po trzecie, czy forma jest buforowana tlenkiem, co podnosi udział magnezu, ale cofa część przewagi formy organicznej. Pamiętaj też o badaniu z 2024 r.: sfinansował je producent mikrokapsułkowanego magnezu, który występował w nim jako forma porównawcza (PMID 39770988).
Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i mięśni oraz w utrzymaniu zdrowych kości (rozporządzenie UE 432/2012). Te oświadczenia dotyczą magnezu jako składnika, niezależnie od formy.
Skutki uboczne, interakcje i dla kogo magnez nie jest
Najczęstszy skutek uboczny to luźny stolec. Magnez, który nie wchłonie się w jelicie cienkim, zatrzymuje w świetle jelita wodę i zwiększa płynność treści (PMID 8878010). Efekt rośnie z dawką, a nie z nazwą związku. Komitet Naukowy ds. Żywności UE oparł limit 250 mg dziennie na łagodnej biegunce zgłaszanej przy ok. 360 mg magnezu z łatwo dysocjujących soli (SCF 2001).
Interakcje wymieniane w karcie NIH ODS dotyczą doustnych bisfosfonianów, antybiotyków z grup tetracyklin i chinolonów oraz leków, które same obniżają poziom magnezu, jak diuretyki i inhibitory pompy protonowej przy długim stosowaniu. W przypadku antybiotyków przegląd interakcji z preparatami kationowymi zaleca przyjęcie ich 4 godziny przed antybiotykiem albo 2 godziny po nim (PMID 21942976). Przegląd dotyczył leków zobojętniających, więc przeniesienie tego odstępu na suplement opiera się na tym samym mechanizmie.
Magnez z suplementu nie jest dla osób z ciężko upośledzoną czynnością nerek, bo nerki wydalają jego nadmiar i może dojść do jego nagromadzenia (SCF 2001). Dla kobiet w ciąży i karmiących piersią zasady opisaliśmy osobno we wpisie Magnez w ciąży. O sygnałach niedoboru i diagnostyce piszemy w tekście Niedobór magnezu: objawy, przyczyny i jak rozsądnie uzupełniać dietę.
Formy magnezu w sklepie OVEA
Preparaty magnezu w sklepie podzieliliśmy według formy, tak żeby porównanie było możliwe po jednej stronie: cytrynian magnezu, diglicynian i treonian magnezu oraz magnez w kilku formach. Na każdej karcie znajdziesz ilość magnezu elementarnego w porcji, skład i dodatki, więc możesz porównać produkty tak, jak opisaliśmy wyżej.
Najczęstsze pytania
Czy tlenek magnezu w ogóle się wchłania?
Tak, ale słabo. Ułamek wchłaniania w badaniu z udziałem zdrowych ochotników wyniósł ok. 4 % (PMID 11794633), a w 60-dniowym badaniu Walkera i wsp. stężenia magnezu po tlenku nie różniły się od placebo (PMID 14596323).
Czy glicynian wchłania się lepiej niż cytrynian?
Bezpośrednie porównanie tego nie potwierdziło: po jednej dawce stężenie magnezu w osoczu wzrosło istotnie po cytrynianie, a po bisglicynianie nie (PMID 39770988). Badanie sfinansował producent innej formy, więc traktuj je jako jedną z wielu przesłanek.
Co wiadomo o L-treonianie magnezu?
Najczęściej cytowane badanie wykonano na szczurach: po L-treonianie wzrosło stężenie magnezu w mózgu zwierząt (PMID 20152124). Porównania wchłaniania treonianu u ludzi nie znaleźliśmy, a na etykiecie liczy się, jak przy innych formach, ilość magnezu elementarnego w porcji.
Ile magnezu elementarnego dziennie z suplementu?
Górny poziom dla magnezu z suplementów i dodanego do żywności wynosi 250 mg dziennie (PMID 32625777). AI dla kobiet, 300 mg dziennie, dotyczy całej diety, a nie samego suplementu (PMID 42109801).
W sklepie OVEA: magnez w różnych formach
Cytrynian magnezu
120 kapsułek · 0,47 zł za kapsułkę
55,99 złMagnez 5 Form
90 kapsułek · 0,29 zł za kapsułkę
25,99 złMagnez 3 formy
90 kapsułek · 0,32 zł za kapsułkę
28,99 zł
Źródła
- Firoz M, Graber M. Bioavailability of US commercial magnesium preparations. Magnes Res. 2001. PMID 11794633
- Lindberg JS i wsp. Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide. J Am Coll Nutr. 1990. PMID 2407766
- Walker AF i wsp. Mg citrate found more bioavailable than other Mg preparations in a randomised, double-blind study. Magnes Res. 2003. PMID 14596323
- Schuette SA i wsp. Bioavailability of magnesium diglycinate vs magnesium oxide in patients with ileal resection. JPEN. 1994. PMID 7815675
- Pajuelo D i wsp. Comparative Clinical Study on Magnesium Absorption and Side Effects After Oral Intake of Microencapsulated Magnesium (MAGSHAPE Microcapsules) Versus Other Magnesium Sources. Nutrients. 2024. PMID 39770988
- Pardo MR i wsp. Bioavailability of magnesium food supplements: A systematic review. Nutrition. 2021. PMID 34111673
- Schuchardt JP, Hahn A. Intestinal Absorption and Factors Influencing Bioavailability of Magnesium: An Update. Curr Nutr Food Sci. 2017. PMID 29123461
- EFSA NDA Panel. Magnesium citrate malate as a source of magnesium added for nutritional purposes to food supplements. EFSA J. 2018. PMID 32625777
- Ates M i wsp. Dose-Dependent Absorption Profile of Different Magnesium Compounds. Biol Trace Elem Res. 2019. PMID 30761462
- Slutsky I i wsp. Enhancement of learning and memory by elevating brain magnesium. Neuron. 2010. PMID 20152124
- Izzo AA, Gaginella TS, Capasso F. The osmotic and intrinsic mechanisms of the pharmacological laxative action of oral high doses of magnesium sulphate. Magnes Res. 1996. PMID 8878010
- Ogawa R, Echizen H. Clinically significant drug interactions with antacids: an update. Drugs. 2011. PMID 21942976
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for magnesium. EFSA J. 2015;13(7):4186. PMID 42109801
- Scientific Committee on Food. Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of Magnesium, 2001, w: EFSA, Tolerable Upper Intake Levels for Vitamins and Minerals, 2006. efsa.europa.eu
- NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium: Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych). EUR-Lex



