Jaki magnez jest najlepiej przyswajalny? Porównanie form

Biały proszek magnezu w ceramicznej miseczce z łyżeczką, ilustracja do tekstu o tym, jaki magnez jest najlepiej przyswajalny, zdjęcie z pomocą AI

Najlepiej wchłania się magnez w formach dobrze rozpuszczalnych w wodzie: cytrynian, chlorek i mleczan. Tlenek wypada w badaniach najsłabiej: w jednym z nich wchłonęło się z niego około 4 % podanej dawki (PMID 11794633). Glicynian nie pokazał przewagi nad cytrynianem w bezpośrednim porównaniu. Przegląd z 2017 r. podsumowuje, że rodzaj soli magnezu jest mniej istotny, niż się sądzi, a większe znaczenie mają dawka i podział na porcje (PMID 29123461). Porównuj preparaty po ilości magnezu elementarnego, czyli samego pierwiastka bez reszty związku, bo właśnie tę liczbę podaje etykieta.

Magnez elementarny a wchłanianie: dwie różne liczby

Biodostępność to odsetek połkniętego składnika, który trafia do krwi. W przypadku magnezu mylą się dwie wielkości. Pierwsza to udział samego magnezu w masie związku, obliczany z mas molowych: w tlenku to 60,3 %, w cytrynianie trimagnezu 16,2 %, w glicynianie 14,1 %. Druga to odsetek tej ilości, który faktycznie się wchłania. Tlenek ma najwięcej magnezu w kapsułce i najmniej wchłania, więc „dużo magnezu w tabletce” nie oznacza „dużo magnezu we krwi”. Szczegóły obliczeń dla glicynianu i cytrynianu opisaliśmy we wpisie Glicynian magnezu: dla kogo, ile i czym różni się od cytrynianu. Ogólne informacje o samym pierwiastku znajdziesz w haśle Magnez w Leksykonie.

Normy ustala EFSA. Wartość AI (adequate intake, czyli pobranie uznane za wystarczające, gdy brakuje danych do ustalenia normy) wynosi dla dorosłych kobiet 300 mg magnezu dziennie, a dla mężczyzn 350 mg (PMID 42109801). Z kolei UL (upper level, górny bezpieczny poziom) dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej to 250 mg dziennie (EFSA 2018, PMID 32625777). Magnez z jedzenia do tego limitu się nie wlicza.

Formy magnezu z tego poradnika

Porównanie form magnezu: co pokazały badania

Procenty magnezu poniżej wyliczono z mas molowych czystego związku (przy solach z wodą krystalizacyjną udział jest niższy), więc ilość w konkretnym preparacie sprawdzaj na etykiecie. W kolumnie z badaniami są tylko wyniki, które znajdują się w abstraktach cytowanych prac.

FormaMagnez w związkuCo pokazały badania wchłanianiaUwagiŹródło
Tlenek60,3 %Ułamek wchłaniania ok. 4 %; praktycznie nierozpuszczalny w wodzie; po 60 dniach bez różnicy względem placeboNiewchłonięty magnez zatrzymuje wodę w jeliciePMID 11794633, 2407766, 14596323
Cytrynian16,2 %Rozpuszczalność w wodzie 55 %; najwyższe stężenie magnezu w surowicy po 60 dniachNajlepiej zbadany wśród soli organicznychPMID 2407766, 14596323
Glicynian (diglicynian)14,1 %U 12 osób po resekcji jelita wchłanianie 23,5 % wobec 22,8 % z tlenku; po jednej dawce u 40 zdrowych brak istotnego wzrostu w osoczuHipoteza wchłaniania w całości jak dipeptyd; szczegóły we wpisie o glicynianiePMID 7815675, 39770988
Chlorek25,5 % (bezwodny), 12,0 % (sześciowodny)Istotnie lepsze wchłanianie niż z tlenku, na poziomie mleczanu i asparaginianuRozpuszcza się w wodziePMID 11794633
Mleczan12,0 % (bezwodny)Jak chlorek: istotnie lepszy od tlenkuMało magnezu w jednej kapsułcePMID 11794633
Jabłczan (cytrynian-jabłczan)15,5 % (jabłczan); sól mieszana 12–15 %EFSA: magnez z soli mieszanej jest biodostępny, ale stopnia biodostępności nie da się ustalićU myszy badano też sam jabłczanPMID 32625777, 30761462
Taurynian (acetylotaurynian)ok. 8,9 %Tylko myszy: wzrost magnezu w mózgu we wszystkich grupachBrak porównań wchłaniania u ludziPMID 30761462
L-treonianok. 8,3 %Tylko szczury: wzrost magnezu w mózguWynik zwierzęcy; brak porównań wchłaniania u ludziPMID 20152124

Węglanu i siarczanu nie wpisaliśmy do tabeli, bo w sprawdzonych źródłach nie ma ich porównań wchłaniania u ludzi. Siarczan opisano za to jako sól o osmotycznym działaniu przeczyszczającym w dużych dawkach (PMID 8878010).

Magnez w sklepie OVEA

Jaki magnez wybrać: dawka i podział ważniejsze niż nazwa soli

Wchłanianie magnezu zależy od dawki: im więcej naraz, tym mniejszy odsetek się wchłania. Przegląd 14 badań potwierdza, że formy nieorganiczne wyglądają na mniej biodostępne niż organiczne, że odsetek wchłaniania zależy od dawki, a u zdrowych osób bez niedoboru każdy suplement utrzymuje prawidłowy poziom magnezu (PMID 34111673). Autorzy przeglądu z 2017 r. wskazują, że względne wchłanianie jest wyższe przy kilku małych porcjach w ciągu dnia niż przy jednej dużej (PMID 29123461). Wnioski o tolerancji i porze przyjmowania zebraliśmy we wpisie Kiedy brać magnez: rano czy wieczorem.

Przy wyborze formy pomagają trzy pytania. Po pierwsze, ile magnezu elementarnego jest w porcji. Po drugie, czy forma ma badania na ludziach: cytrynian, chlorek i mleczan mają, taurynian i treonian na razie tylko na zwierzętach. Po trzecie, czy forma jest buforowana tlenkiem, co podnosi udział magnezu, ale cofa część przewagi formy organicznej. Pamiętaj też o badaniu z 2024 r.: sfinansował je producent mikrokapsułkowanego magnezu, który występował w nim jako forma porównawcza (PMID 39770988).

Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i mięśni oraz w utrzymaniu zdrowych kości (rozporządzenie UE 432/2012). Te oświadczenia dotyczą magnezu jako składnika, niezależnie od formy.

Skutki uboczne, interakcje i dla kogo magnez nie jest

Najczęstszy skutek uboczny to luźny stolec. Magnez, który nie wchłonie się w jelicie cienkim, zatrzymuje w świetle jelita wodę i zwiększa płynność treści (PMID 8878010). Efekt rośnie z dawką, a nie z nazwą związku. Komitet Naukowy ds. Żywności UE oparł limit 250 mg dziennie na łagodnej biegunce zgłaszanej przy ok. 360 mg magnezu z łatwo dysocjujących soli (SCF 2001).

Interakcje wymieniane w karcie NIH ODS dotyczą doustnych bisfosfonianów, antybiotyków z grup tetracyklin i chinolonów oraz leków, które same obniżają poziom magnezu, jak diuretyki i inhibitory pompy protonowej przy długim stosowaniu. W przypadku antybiotyków przegląd interakcji z preparatami kationowymi zaleca przyjęcie ich 4 godziny przed antybiotykiem albo 2 godziny po nim (PMID 21942976). Przegląd dotyczył leków zobojętniających, więc przeniesienie tego odstępu na suplement opiera się na tym samym mechanizmie.

Magnez z suplementu nie jest dla osób z ciężko upośledzoną czynnością nerek, bo nerki wydalają jego nadmiar i może dojść do jego nagromadzenia (SCF 2001). Dla kobiet w ciąży i karmiących piersią zasady opisaliśmy osobno we wpisie Magnez w ciąży. O sygnałach niedoboru i diagnostyce piszemy w tekście Niedobór magnezu: objawy, przyczyny i jak rozsądnie uzupełniać dietę.

Formy magnezu w sklepie OVEA

Preparaty magnezu w sklepie podzieliliśmy według formy, tak żeby porównanie było możliwe po jednej stronie: cytrynian magnezu, diglicynian i treonian magnezu oraz magnez w kilku formach. Na każdej karcie znajdziesz ilość magnezu elementarnego w porcji, skład i dodatki, więc możesz porównać produkty tak, jak opisaliśmy wyżej.

Najczęstsze pytania

Czy tlenek magnezu w ogóle się wchłania?

Tak, ale słabo. Ułamek wchłaniania w badaniu z udziałem zdrowych ochotników wyniósł ok. 4 % (PMID 11794633), a w 60-dniowym badaniu Walkera i wsp. stężenia magnezu po tlenku nie różniły się od placebo (PMID 14596323).

Czy glicynian wchłania się lepiej niż cytrynian?

Bezpośrednie porównanie tego nie potwierdziło: po jednej dawce stężenie magnezu w osoczu wzrosło istotnie po cytrynianie, a po bisglicynianie nie (PMID 39770988). Badanie sfinansował producent innej formy, więc traktuj je jako jedną z wielu przesłanek.

Co wiadomo o L-treonianie magnezu?

Najczęściej cytowane badanie wykonano na szczurach: po L-treonianie wzrosło stężenie magnezu w mózgu zwierząt (PMID 20152124). Porównania wchłaniania treonianu u ludzi nie znaleźliśmy, a na etykiecie liczy się, jak przy innych formach, ilość magnezu elementarnego w porcji.

Ile magnezu elementarnego dziennie z suplementu?

Górny poziom dla magnezu z suplementów i dodanego do żywności wynosi 250 mg dziennie (PMID 32625777). AI dla kobiet, 300 mg dziennie, dotyczy całej diety, a nie samego suplementu (PMID 42109801).

W sklepie OVEA: magnez w różnych formach

Zobacz całą kategorię Sen i stres

Źródła

  1. Firoz M, Graber M. Bioavailability of US commercial magnesium preparations. Magnes Res. 2001. PMID 11794633
  2. Lindberg JS i wsp. Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide. J Am Coll Nutr. 1990. PMID 2407766
  3. Walker AF i wsp. Mg citrate found more bioavailable than other Mg preparations in a randomised, double-blind study. Magnes Res. 2003. PMID 14596323
  4. Schuette SA i wsp. Bioavailability of magnesium diglycinate vs magnesium oxide in patients with ileal resection. JPEN. 1994. PMID 7815675
  5. Pajuelo D i wsp. Comparative Clinical Study on Magnesium Absorption and Side Effects After Oral Intake of Microencapsulated Magnesium (MAGSHAPE Microcapsules) Versus Other Magnesium Sources. Nutrients. 2024. PMID 39770988
  6. Pardo MR i wsp. Bioavailability of magnesium food supplements: A systematic review. Nutrition. 2021. PMID 34111673
  7. Schuchardt JP, Hahn A. Intestinal Absorption and Factors Influencing Bioavailability of Magnesium: An Update. Curr Nutr Food Sci. 2017. PMID 29123461
  8. EFSA NDA Panel. Magnesium citrate malate as a source of magnesium added for nutritional purposes to food supplements. EFSA J. 2018. PMID 32625777
  9. Ates M i wsp. Dose-Dependent Absorption Profile of Different Magnesium Compounds. Biol Trace Elem Res. 2019. PMID 30761462
  10. Slutsky I i wsp. Enhancement of learning and memory by elevating brain magnesium. Neuron. 2010. PMID 20152124
  11. Izzo AA, Gaginella TS, Capasso F. The osmotic and intrinsic mechanisms of the pharmacological laxative action of oral high doses of magnesium sulphate. Magnes Res. 1996. PMID 8878010
  12. Ogawa R, Echizen H. Clinically significant drug interactions with antacids: an update. Drugs. 2011. PMID 21942976
  13. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for magnesium. EFSA J. 2015;13(7):4186. PMID 42109801
  14. Scientific Committee on Food. Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of Magnesium, 2001, w: EFSA, Tolerable Upper Intake Levels for Vitamins and Minerals, 2006. efsa.europa.eu
  15. NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium: Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov
  16. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych). EUR-Lex