D-chiro-inozytol (DCI) to naturalnie występujący stereoizomer inozytolu, związku z grupy cyklitoli, czyli cyklicznych polioli. W organizmie powstaje z mio-inozytolu w reakcji katalizowanej przez enzym epimerazę i jest również dostarczany z dietą, między innymi z produktami zbożowymi i strączkowymi. W suplementach diety stosuje się go w postaci wolnej, często w połączeniu z mio-inozytolem w ustalonych proporcjach formulacyjnych. Poniższy opis ma charakter wyłącznie informacyjny i przedstawia tożsamość chemiczną oraz pochodzenie tego związku.
Mechanizm
Pozycja w rodzinie inozytoli
Inozytol występuje w dziewięciu możliwych formach stereoizomerycznych, czyli związkach o tym samym wzorze sumarycznym, lecz różnym przestrzennym ułożeniu grup hydroksylowych. W układach biologicznych dominują dwie z nich: mio-inozytol oraz D-chiro-inozytol. Oba należą do cyklitoli, czyli cyklicznych polioli.
Powstawanie w organizmie
D-chiro-inozytol powstaje w organizmie z mio-inozytolu w reakcji epimeryzacji, którą katalizuje enzym epimeraza. Proporcja obu izomerów w tkankach nie jest stała i różni się pomiędzy poszczególnymi narządami. Oba związki pozostają względem siebie w dynamicznej, regulowanej enzymatycznie równowadze.
Naturalne źródła w diecie
Poza syntezą wewnątrzustrojową D-chiro-inozytol jest obecny w niektórych produktach roślinnych, między innymi w gryce, nasionach roślin strączkowych oraz w karobie (Ceratonia siliqua). Inozytole zaliczane są do związków dobrze rozpuszczalnych w wodzie i naturalnie obecnych w codziennej diecie.
Przedmiot badań naukowych
Inozytole, w tym D-chiro-inozytol, są przedmiotem badań naukowych nad biochemią i metabolizmem komórkowym. Powyższe informacje mają charakter wyłącznie poznawczy i opisują tożsamość oraz pochodzenie związku.
Badania
Charakterystyka składnika
D-chiro-inozytol to cyklitol, związek naturalnie obecny zarówno w organizmie człowieka, jak i w diecie. Nie jest witaminą ani składnikiem mineralnym; należy do polioli cyklicznych, czyli alkoholi wielowodorotlenowych o budowie pierścieniowej.
Co warto wiedzieć
- Jest stereoizomerem inozytolu: ma ten sam wzór sumaryczny co mio-inozytol, lecz inne ułożenie przestrzenne grup hydroksylowych.
- Powstaje w organizmie z mio-inozytolu i jest dodatkowo dostarczany z pożywieniem.
- Występuje naturalnie w produktach roślinnych, takich jak gryka, nasiona roślin strączkowych i karob.
- Dobrze rozpuszcza się w wodzie, co ułatwia jego stosowanie w preparatach proszkowych.
- W suplementach diety bywa łączony z mio-inozytolem w ustalonych proporcjach formulacyjnych.
Powyższy opis ma charakter informacyjny i dotyczy właściwości fizykochemicznych oraz pochodzenia składnika.
To streszczenie publikacji naukowych o składniku, nie informacja o działaniu produktów ze sklepu; przy produktach używamy tylko oświadczeń z unijnego wykazu.
Stosowanie
Informacje ogólne
Dla D-chiro-inozytolu nie określono powszechnie obowiązującej dziennej referencyjnej ilości spożycia, ponieważ związek jest wytwarzany w organizmie i dostarczany z dietą. W preparatach dostępnych na rynku ilość D-chiro-inozytolu bywa zróżnicowana, a składnik często występuje w ustalonych proporcjach z mio-inozytolem.
- Wielkość porcji i sposób stosowania określa producent danego preparatu na etykiecie. Postępuj zgodnie z tymi zaleceniami.
- Nie przekraczaj zalecanej dziennej porcji do spożycia.
- Inozytole są dobrze rozpuszczalne w wodzie; preparaty proszkowe można rozpuszczać w płynach zgodnie z instrukcją producenta.
Bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
- Ciąża i karmienie piersią: stosowanie konkretnego produktu w tych okresach określa jego etykieta.
- Dzieci i młodzież: nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej.
- Przyjmowanie leków: ostrzeżenia dla osób przyjmujących leki podaje etykieta produktu.
- Możliwe działania niepożądane: przy wysokich dawkach opisywano łagodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wzdęcia, dyskomfort, luźniejsze stolce).
- Nadwrażliwość: nie stosuj w przypadku nadwrażliwości na składnik lub pozostałe składniki preparatu.
- Zasada ogólna: nie przekraczaj zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety.
Suplement diety jest żywnością, a nie lekiem. Nie zastępuje zróżnicowanej diety.
Łączenie z innymi składnikami
Kontekst łączenia
D-chiro-inozytol bywa stosowany razem z mio-inozytolem. Oba izomery naturalnie współwystępują w organizmie w określonych, zróżnicowanych tkankowo proporcjach. W praktyce formulacyjnej spotyka się preparaty zawierające oba związki w ustalonych stosunkach ilościowych, na przykład w proporcji 40 części mio-inozytolu do 1 części D-chiro-inozytolu. Jest to fakt dotyczący sposobu komponowania preparatu, a nie deklaracja efektu.
Inozytole zaliczane są do związków dobrze rozpuszczalnych w wodzie i naturalnie obecnych w diecie, między innymi w produktach zbożowych i strączkowych. Łączenie z innymi składnikami żywności warto rozpatrywać w ramach całodziennej diety oraz przyjmowanych preparatów. Badania z udziałem kobiet, w których opisywano oba inozytole, przytaczamy też w artykule o zespole policystycznych jajników. Zobacz też: zespole policystycznych jajników. Metodykę badań, w których podawano oba izomery inozytolu w okresie przygotowania do ciąży (obok folianu i witaminy D), relacjonujemy w osobnym artykule. Zobacz też: przygotowania do ciąży. przygotowania do ciąży.
Pytania
Czym jest D-chiro-inozytol?
To naturalnie występujący stereoizomer inozytolu należący do grupy cyklitoli, czyli cyklicznych polioli. Powstaje w organizmie z mio-inozytolu i jest również dostarczany z dietą.
Czym różni się D-chiro-inozytol od mio-inozytolu?
Oba związki są stereoizomerami inozytolu o tym samym wzorze sumarycznym, lecz różnym przestrzennym ułożeniu grup hydroksylowych. W organizmie D-chiro-inozytol powstaje z mio-inozytolu w reakcji epimeryzacji, a proporcje obu izomerów różnią się pomiędzy tkankami.
Czy D-chiro-inozytol jest witaminą?
Nie. Jest to cyklitol (cykliczny poliol), związek naturalnie występujący w organizmie i w produktach roślinnych. Nie jest klasyfikowany jako witamina ani składnik mineralny.
Skąd organizm pozyskuje D-chiro-inozytol?
Powstaje w organizmie z mio-inozytolu w reakcji katalizowanej przez epimerazę, a także jest dostarczany z dietą. Jego źródłem są m.in. gryka, nasiona roślin strączkowych oraz karob.
W jakiej postaci występuje w suplementach diety?
W suplementach stosuje się go w postaci wolnego D-chiro-inozytolu, często pozyskiwanego z karobu (Ceratonia siliqua). Bywa łączony z mio-inozytolem w ustalonych proporcjach formulacyjnych. Jest dobrze rozpuszczalny w wodzie.
Czy D-chiro-inozytol można łączyć z mio-inozytolem?
Tak, w praktyce formulacyjnej spotyka się preparaty zawierające oba izomery w ustalonych proporcjach ilościowych, na przykład 40:1. Oba związki naturalnie współwystępują w organizmie, a szczegółowy skład i sposób stosowania określa producent na etykiecie.
Na co zwrócić uwagę przy stosowaniu?
Postępuj zgodnie z zaleceniami producenta na etykiecie i nie przekraczaj zalecanej dziennej porcji. Na etykiecie znajdziesz też ostrzeżenia dla kobiet w ciąży i karmiących oraz dla osób przyjmujących leki. Suplement diety nie jest lekiem i nie zastępuje zróżnicowanej diety.
Źródła
- Allosteric activation of protein phosphatase 2C by D-chiro-inositol-galactosamine, a putative mediator mimetic of insulin action Brautigan DL et al., Biochemistry, 2005
- D-chiro-inositol glycans in insulin signaling and insulin resistance Larner J et al., Mol Med, 2010
- Insulin-sensitising drugs (metformin, rosiglitazone, pioglitazone, D-chiro-inositol) for women with polycystic ovary syndrome, oligo amenorrhoea and subfertility Morley LC, Tang T, Yasmin E, et al., The Cochrane database of systematic reviews, 2017
- Inositol for subfertile women with polycystic ovary syndrome Showell MG, Mackenzie-Proctor R, Jordan V, et al., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018
- https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/novel-food-catalogue/search
