Cynamon cejlonski (Cinnamomum zeylanicum, syn. Cinnamomum verum, "cynamon prawdziwy") to przyprawa pozyskiwana z wewnętrznej kory drzewa z rodziny wawrzynowatych, pochodzącego ze Sri Lanki. Kora zawiera olejek eteryczny z aldehydem cynamonowym oraz polifenole. Bywa odróżniany od cynamonu kasja (Cinnamomum cassia) m.in. ze względu na znacznie niższą zawartość kumaryny. W suplementach diety występuje jako sproszkowana kora lub ekstrakt. Składnik nie posiada zatwierdzonych w UE oświadczeń zdrowotnych - jego oświadczenia mają status zawieszony (on-hold).
01 Szybkie fakty
- Nazwa łacińska
- Cinnamomum zeylanicum (syn. C. verum)
- Pochodzenie
- Wewnętrzna kora drzewa, rodzina wawrzynowatych; głównie Sri Lanka
- Część rośliny
- Kora (kora wewnętrzna)
- Forma w suplementach
- Sproszkowana kora, ekstrakt wodny/etanolowy
- Kluczowe związki
- Aldehyd cynamonowy (cinnamaldehyd), polifenole, olejek eteryczny
- Status EFSA
- Brak zatwierdzonych oświadczeń; oświadczenia on-hold (zawieszone)
02 Jak działa Cynamon cejloński
Skład fitochemiczny
Kora cynamonu cejlońskiego zawiera olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest aldehyd cynamonowy (cinnamaldehyd) - związek odpowiadający za charakterystyczny aromat. Oprócz niego obecne są związki polifenolowe, w tym proantocyjanidyny oraz kwasy fenolowe.
Profil biochemiczny związków
Poszczególne grupy związków obecnych w korze są przedmiotem badań laboratoryjnych nad ich właściwościami biochemicznymi:
- Aldehyd cynamonowy - lotny aldehyd aromatyczny, główny składnik olejku eterycznego kory.
- Polifenole - związki o budowie fenolowej, w badaniach in vitro wykazujące aktywność przeciwutleniającą wobec wolnych rodników.
- Proantocyjanidyny - oligomeryczne związki polifenolowe typowe dla kory.
- Olejki eteryczne - frakcja lotna nadająca przyprawie aromat i smak.
Charakterystyka mechanizmów na poziomie fizjologicznym u człowieka nie została jednoznacznie ustalona, a opisywane właściwości poszczególnych frakcji pochodzą głównie z badań przedklinicznych.
Cinnamomum verum vs Cinnamomum cassia — porównanie regulacyjne i fitochemiczne
| Parametr | Cinnamomum verum (cejloński) |
|---|
03 Właściwości i korzyści
Status oświadczeń zdrowotnych: brak zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych UE dla cynamonu cejlońskiego (Cinnamomum zeylanicum). Oświadczenia dotyczące tego składnika roślinnego pozostają na liście oświadczeń zawieszonych (tzw. status on-hold) - ich ocena naukowa przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nie została zakończona, a Komisja Europejska nie podjęła wobec nich decyzji o autoryzacji.
W związku z powyższym nie formułuje się żadnych twierdzeń o wpływie cynamonu cejlońskiego na funkcje organizmu, metabolizm, gospodarkę węglowodanową ani jakikolwiek stan zdrowia. Składnik opisywany jest wyłącznie neutralnie - poprzez jego pochodzenie, skład fitochemiczny (aldehyd cynamonowy, polifenole) oraz tradycyjne zastosowanie kulinarne.
Cynamon był historycznie ceniony jako przyprawa i jeden z towarów handlu korzennego, a jego kora od stuleci stosowana jest w kuchniach wielu regionów świata. Informacje o tradycyjnym zastosowaniu mają charakter faktu historycznego i nie stanowią oświadczenia zdrowotnego.
04 Łączenie i bezpieczeństwo
Kontekst łączenia
Cynamon cejloński bywa składnikiem złożonych preparatów ziołowych i przyprawowych. Z uwagi na brak zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych nie opisuje się ukierunkowanych korzyści wynikających z jego łączenia z innymi składnikami. Przy stosowaniu preparatów wieloskładnikowych istotne jest sumowanie spożycia kumaryny ze wszystkich źródeł w diecie.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Cynamon stosowany jako przyprawa w typowych ilościach kulinarnych jest uznawany za bezpieczny. Przy spożyciu skoncentrowanych ekstraktów lub większych ilości sproszkowanej kory należy uwzględnić poniższe kwestie:
- Kumaryna. Kora cynamonu zawiera kumarynę - związek o potencjalnej hepatotoksyczności przy długotrwałym, wysokim spożyciu u osób wrażliwych. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił tolerowane dzienne pobranie (TDI) kumaryny na poziomie 0,1 mg/kg masy ciała. Cynamon cejloński (Cinnamomum zeylanicum) zawiera kumarynę w ilości znacznie niższej niż cynamon kasja (Cinnamomum cassia), co istotnie zmniejsza ryzyko przekroczenia TDI.
- Choroby wątroby. Osoby z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby powinny zachować ostrożność i skonsultować suplementację skoncentrowanymi formami cynamonu z lekarzem.
- Ciąża i karmienie piersią. Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania skoncentrowanych ekstraktów - nie zaleca się stosowania dawek przekraczających ilości kulinarne bez konsultacji lekarskiej.
- Dzieci. Suplementacja skoncentrowanymi formami nie jest przeznaczona dla dzieci.
- Reakcje nadwrażliwości. Aldehyd cynamonowy oraz olejki eteryczne mogą u osób wrażliwych wywoływać kontaktowe reakcje alergiczne lub podrażnienie błon śluzowych jamy ustnej.
- Interakcje - leki przeciwzakrzepowe. Z uwagi na obecność kumaryny ostrożność zaleca się osobom przyjmującym doustne leki przeciwzakrzepowe; stosowanie skoncentrowanych preparatów należy skonsultować z lekarzem.
- Interakcje - leki metabolizowane w wątrobie. Składniki kory mogą teoretycznie wpływać na enzymy wątrobowe metabolizujące leki - w przypadku przewlekłej farmakoterapii wskazana jest konsultacja lekarska.
Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Należy zachować zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia oraz nie przekraczać zalecanej porcji dziennej.
05 Dawkowanie
Jak i kiedy przyjmować
Dawkowanie
Nie ustalono referencyjnej wartości spożycia (RWS/NRV) dla cynamonu cejlońskiego, ponieważ nie jest on składnikiem odżywczym o zdefiniowanej normie. Brak również zatwierdzonych warunków stosowania powiązanych z oświadczeniem zdrowotnym, które wskazywałyby dawkę.
W suplementach diety cynamon cejloński stosuje się najczęściej w formie sproszkowanej kory lub ekstraktu, w ilościach deklarowanych przez producenta na etykiecie. Niezależnie od dawki kluczowym ograniczeniem pozostaje łączne pobranie kumaryny ze wszystkich źródeł w diecie, które nie powinno przekraczać tolerowanego dziennego pobrania (TDI) 0,1 mg/kg masy ciała. Należy bezwzględnie przestrzegać dawkowania wskazanego na opakowaniu produktu i nie przekraczać zalecanej porcji dziennej.
