Dong Quai (Angelica sinensis), znany w Polsce jako dzięgiel chiński, to korzeń rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae). W tradycyjnej medycynie chińskiej nosi nazwę Danggui i od stuleci jest jednym z najczęściej opisywanych surowców roślinnych. W nowoczesnych suplementach diety występuje jako ekstrakt z korzenia, standaryzowany na zawartość ligustylidu.
Mechanizm
Dong Quai to surowiec pozyskiwany z korzenia (łac. radix) rośliny Angelica sinensis (Oliv.) Diels, należącej do rodziny selerowatych (Apiaceae). W systematyce roślin łączy go pokrewieństwo m.in. z dzięgielem leśnym, selerem i innymi przedstawicielami tej samej rodziny.
Korzeń zawiera dwie główne frakcje. We frakcji lotnej (olejku eterycznym) dominują fitalidy, a najbardziej charakterystycznym i najczęściej oznaczanym związkiem markerowym jest Z-ligustylid. Frakcja nielotna obejmuje m.in. kwas ferulowy oraz polisacharydy. W surowcu opisywane są również kumaryny i furanokumaryny – związki typowe dla roślin z rodzaju Angelica.
W ekstraktach stosowanych w suplementach diety zawartość ligustylidu stanowi podstawę standaryzacji – typowo na poziomie 1%. Standaryzacja na marker analityczny to forma kontroli jakości: pozwala uzyskać powtarzalny, deklarowany skład pomiędzy kolejnymi partiami surowca.
Badania
Co warto wiedzieć
- Forma: ekstrakt z korzenia Angelica sinensis, standaryzowany na 1% ligustylidu.
- Część surowcowa: korzeń (radix) – tradycyjnie najcenniejsza część tej rośliny.
- Związki markerowe: ligustylid (fitalid), kwas ferulowy oraz polisacharydy.
- Pochodzenie tradycji: medycyna chińska, gdzie korzeń znany jest pod nazwą Danggui i od stuleci opisywany jest w recepturach wieloskładnikowych.
- Standaryzacja: oznaczenie na zawartość ligustylidu to sposób na powtarzalną, kontrolowaną jakość surowca między partiami.
To streszczenie publikacji naukowych o składniku, nie informacja o działaniu produktów ze sklepu; przy produktach używamy tylko oświadczeń z unijnego wykazu.
Stosowanie
Forma i stosowanie
W suplementach diety Dong Quai występuje jako ekstrakt z korzenia, standaryzowany na 1% ligustylidu. Typowe ilości spotykane w formulacjach zawierających Angelica sinensis to 100-300 mg ekstraktu na dobę.
Surowiec zwyczajowo stosowany jest jako jeden ze składników kompleksu, a nie pojedynczo. Sposób i czas stosowania należy dostosować do zaleceń producenta konkretnego preparatu oraz informacji podanych na etykiecie.
Bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo
- Ciąża i karmienie piersią: surowiec tradycyjnie uznawany jest za przeciwwskazany w ciąży, a danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią brakuje. W tych okresach należy go unikać.
- Leki wpływające na krzepnięcie: opisywano potencjalne interakcje korzenia z warfaryną i innymi lekami przeciwzakrzepowymi oraz przeciwpłytkowymi. Osoby przyjmujące takie leki nie powinny sięgać po ten surowiec bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.
- Zabiegi operacyjne: ze względu na możliwy wpływ na krzepnięcie zaleca się odstawienie surowca na odpowiedni czas przed planowanym zabiegiem – zgodnie z zaleceniem lekarza.
- Wrażliwość skóry na światło: rośliny z rodzaju Angelica zawierają furanokumaryny, które mogą zwiększać wrażliwość skóry na światło słoneczne (fotouczulenie).
- Piperyna w formule: obecność piperyny (bioenhancera) może wpływać na metabolizm jednocześnie przyjmowanych leków poprzez enzymy cytochromu P450. Przy stosowaniu kilku leków jednocześnie wskazana jest konsultacja z farmaceutą lub lekarzem.
- Dzieci: produkt przeznaczony jest dla osób dorosłych i nie jest zalecany dzieciom.
Skonsultuj się z lekarzem, jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią, przyjmujesz jakiekolwiek leki (zwłaszcza wpływające na krzepnięcie krwi) albo planujesz zabieg operacyjny.
Łączenie z innymi składnikami
Łączenie w formule
Dong Quai tradycyjnie nie był stosowany pojedynczo, lecz jako jeden z elementów wieloskładnikowej receptury. W suplementach wieloskładnikowych towarzyszą mu m.in.:
- Piperyna (BioPerine): alkaloid pieprzu czarnego, w piśmiennictwie opisywany jako bioenhancer.
Taki sposób komponowania, czyli łączenie korzenia z innymi surowcami roślinnymi, wywodzi się wprost z tradycji medycyny chińskiej. Surowcem wiodącym takich kompozycji bywa owoc niepokalanka mnisiego (Vitex agnus-castus), o którym piszemy szerzej w osobnym artykule. Zobacz też: owoc niepokalanka mnisiego (Vitex agnus-castus). owoc niepokalanka mnisiego (Vitex agnus-castus).
Pytania
Czym jest Dong Quai?
To korzeń rośliny Angelica sinensis (dzięgiel chiński) z rodziny selerowatych. W medycynie chińskiej znany jest pod nazwą Danggui i od stuleci opisywany w wieloskładnikowych recepturach roślinnych. W suplementach diety występuje jako standaryzowany ekstrakt z korzenia.
Jaki jest jego skład?
Korzeń zawiera frakcję lotną (olejek eteryczny), w której dominują fitalidy z ligustylidem jako głównym związkiem markerowym, oraz frakcję nielotną z kwasem ferulowym i polisacharydami. Opisywane są w nim również kumaryny i furanokumaryny.
Co oznacza standaryzacja na 1% ligustylidu?
To deklaracja kontroli jakości. Oznaczanie surowca na zawartość ligustylidu pozwala uzyskać powtarzalny, porównywalny skład ekstraktu pomiędzy kolejnymi partiami produkcyjnymi.
Jak Dong Quai występuje w produkcie?
Zazwyczaj jako jeden z kilku składników kompleksu – w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi i bioenhancerem (piperyną), zgodnie z tradycyjną zasadą łączenia surowców, a nie pojedynczo.
Kto powinien zachować ostrożność?
Surowca należy unikać w ciąży i podczas karmienia piersią. Osoby przyjmujące leki wpływające na krzepnięcie krwi, planujące zabieg operacyjny lub stosujące kilka leków jednocześnie powinny skonsultować się z lekarzem albo farmaceutą.
Źródła
- Estrogenic activity of standardized extract of Angelica sinensis Circosta C et al., Phytother Res, 2006
- Potentiation of warfarin by dong quai Page RL 2nd et al., Pharmacotherapy, 1999
- Bioactivities of major constituents isolated from Angelica sinensis (Danggui) Chao WW et al., Chin Med, 2011
- Research Progress on the Immunomodulatory Effects by Dang Gui (Radix Angelica sinensis) and Its Active Chemical Components Li T, Zhao X, Molecules (Basel, Switzerland), 2026
- https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/angelicae-sinensis-radix


