Szałwia lekarska (Salvia officinalis) to aromatyczna roślina z rodziny jasnotowatych, znana w Europie od wieków. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i do dziś jest tam uprawiana, a jej charakterystyczne, srebrzystozielone liście rozpoznasz po wyrazistym, korzennym zapachu. W suplementach szałwia występuje najczęściej jako standaryzowany ekstrakt z suszonych liści, pozyskiwanych z kontrolowanej uprawy. To ten sam gatunek, który od pokoleń towarzyszy śródziemnomorskiej kuchni i domowym rytuałom.
Badania
Co warto wiedzieć o szałwii
- Roślina: szałwia lekarska, Salvia officinalis, z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) – tej samej, co mięta i rozmaryn.
- Surowiec: liść (Salviae officinalis folium), suszony i przetwarzany na standaryzowany ekstrakt.
- Pochodzenie: rodem z basenu Morza Śródziemnego, uprawiana w całej Europie.
- Skład: olejek eteryczny (z charakterystycznym tujonem), kwasy fenolowe, garbniki i flawonoidy.
- Tradycja: od wieków obecna w kuchni śródziemnomorskiej, domowym zielarstwie i pielęgnacji.
To roślina z długą historią i wyrazistym charakterem – dlatego sięgamy po przejrzysty, standaryzowany surowiec, byś dokładnie wiedziała, co znajduje się w składzie.
To streszczenie publikacji naukowych o składniku, nie informacja o działaniu produktów ze sklepu; przy produktach używamy tylko oświadczeń z unijnego wykazu.
Stosowanie
Jak stosować
Stosuj zgodnie z zaleceniami podanymi na opakowaniu konkretnego produktu i nie przekraczaj wskazanej dawki dziennej. Standaryzowany ekstrakt z liści szałwii ma tę zaletę, że jest powtarzalny – za każdym razem otrzymujesz surowiec o tym samym profilu jakościowym.
Suplement diety najlepiej przyjmować regularnie, popijając wodą, jako uzupełnienie zróżnicowanej, zbilansowanej diety. Pamiętaj, że suplement nie zastępuje urozmaiconego sposobu odżywiania ani zdrowego trybu życia.
Bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo i ostrożność
Szałwia to roślina o intensywnym składzie, dlatego warto stosować ją z głową i zawsze trzymać się dawkowania podanego na opakowaniu.
- Ciąża i karmienie: nie należy stosować szałwii w ciąży ani podczas karmienia piersią.
- Dzieci i młodzież: stosowanie u osób poniżej 18. roku życia nie jest zalecane.
- Padaczka: szczególna ostrożność wskazana jest u osób z padaczką – ze względu na obecność tujonu.
- Leki: zachowaj ostrożność, jeśli przyjmujesz leki przeciwpadaczkowe, leki uspokajające lub działające na układ nerwowy, leki przeciwcukrzycowe, a także preparaty zawierające alkohol.
- Nadwrażliwość: nie stosuj w razie uczulenia na szałwię lub którykolwiek składnik preparatu.
- Czas stosowania: nie przekraczaj zalecanej dawki i unikaj długotrwałego przyjmowania wysokich dawek.
Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.
Łączenie z innymi składnikami
Szałwia w codziennym składzie
Szałwia od stuleci dobrze odnajduje się w towarzystwie innych aromatycznych ziół z rodziny jasnotowatych – rozmarynu, tymianku czy oregano – z którymi dzieli śródziemnomorskie korzenie. W kuchni jej wyrazisty, korzenny charakter najlepiej komponuje się z tłustszymi, cięższymi potrawami, którym dodaje głębi.
W suplementach szałwia bywa elementem kompozycji ziołowych. Jeśli łączysz różne preparaty, zwróć uwagę na ich łączny skład i sumaryczne dawki. Metodykę badania z randomizacją, w którym podawano standaryzowany wyciąg z szałwii w dawce 280 mg na dobę przez 8 tygodni, relacjonujemy w przeglądzie o uderzeniach gorąca w menopauzie. Zobacz też: uderzeniach gorąca w menopauzie. uderzeniach gorąca w menopauzie.
Pytania
Czym jest szałwia stosowana w suplementach?
To szałwia lekarska (Salvia officinalis), aromatyczna roślina z rodziny jasnotowatych. W suplementach wykorzystuje się jej liść, najczęściej w postaci standaryzowanego ekstraktu z suszonych liści.
Co zawiera liść szałwii?
Liść szałwii zawiera olejek eteryczny z charakterystycznym tujonem, a także kwasy fenolowe, garbniki oraz flawonoidy. To ta kompozycja decyduje o jej wyrazistym, korzennym aromacie.
Skąd pochodzi szałwia?
Szałwia naturalnie rośnie w basenie Morza Śródziemnego i jest uprawiana w całej Europie. W suplementach diety stosuje się zwykle ekstrakt z liści.
W jakiej formie szałwia występuje w suplemencie?
Najczęściej jest to standaryzowany ekstrakt z suszonych liści. Standaryzacja oznacza powtarzalny surowiec o przejrzystym, kontrolowanym składzie.
Kto powinien zachować ostrożność?
Szałwii nie należy stosować w ciąży, podczas karmienia piersią ani u osób poniżej 18. roku życia. Szczególna ostrożność wskazana jest przy padaczce oraz przy lekach przeciwpadaczkowych, uspokajających i przeciwcukrzycowych.
Źródła
- First time proof of sage's tolerability and efficacy in menopausal women with hot flushes Bommer S, et al., Adv Ther, 2011
- Effectiveness of Menosan Salvia officinalis in the treatment of a wide spectrum of menopausal complaints. A double-blind, randomized, placebo-controlled, clinical trial Dimpfel W, et al., Heliyon, 2021
- The effect of Salvia officinalis extract on symptoms of flushing, night sweat, sleep disorders, and score of forgetfulness in postmenopausal women Zeidabadi A, et al., J Family Med Prim Care, 2020
- The Effect of Salvia Officinalis on Hot Flashes in Postmenopausal Women: A Systematic Review and Meta-Analysis Moradi M, et al., Int J Community Based Nurs Midwifery, 2023
- https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/salviae-officinalis-folium
